على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2470

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

غسبلة ( qasbalat ) م . ع . غسبل الماء غسبلة : برانگيخت آب را . غسر ( qasr ) م . ع . غسر على الغريم غسرا ( از باب نصر ) : سخت گرفت بر غريم . و غسر الفحل الناقة : برجست گشن بر آن ماده شتر بدون ميل و خواهش وى . غسر ( qasar ) ا . ع . آنچه باد در پارگين اندازد . غسر ( qaser ) ا . ع . كار مشتبه درهم آميخته . غسغسة ( qasqasat ) م . ع . غسغس بالهرة غسغسة : مبالغه نمود در راندن گربه و غس غس گفتن بدان . غسف ( qasaf ) ا . ع . تاريكى . غسق ( qasq ) م . ع . غسق غسقا و غسقانا . مر . غسقان . غسق ( qasaq ) ا . ع . تاريكى اول شب . و دانه‌هاى سياهى كه مخلوط بگندم مىباشد . غسق ( qasaq ) م . ع . غسق غسقا و غسقا و غسقانا . مر . غسقان . غسقان ( qasaq n ) ا . ع . ريزش آب و مانند آن . غسقان ( qasaq n ) م . ع . غسقت السماء غسقا و غسقانا ( از باب ضرب ) : باران ريزه باريد . و غسق اللبن : ريزان گرديد شير از پستان . و غسق الليل غسقا و غسقا و غسقانا ( نيز از باب ضرب ) : نيك تاريك شد شب . و غسقت عينه غسوقا و غسقا و غسقانا ( از باب ضرب و سمع ) : خيره گرديد چشم او و تاريك شد و اشك آورد . و غسق الجرح غسقانا : زرداب روان گرديد از جراحت . غسك ( qasak ) ا . پ . ساس كه جانوركى است بزرگتر از كيك و شپش . غسك ( qasak ) ا . ع . تاريكى اول شب . غسل ( qasl ) و ( qesel ) ا . پ . گل خطمى . غسل ( qasl ) م . ع . غسله غسلا و غسلا ( از باب ضرب ) : شست آن را و قيل بالفتح مصدر و بالضم اسم . و غسل الميت غسلا فغسل ( مجهولا ) : شست آن مرده را پس شسته شد . و غسل الفرس ( مجهولا ) : خوى آورد آن اسب . و غسل فلانا : زد فلان را و به درد آورد آن را . و غسل المراة : بسيار گائيد آن زن را . و غسل الفحل الناقة : بسيار برجست آن گشن بر ماده شتر . غسل ( qesl ) ا . ع . آب جهة شستن . و سرشستنى مانند خطمى و سدر . و گشنى كه بسيار گشنى كند و بار دار نسازد . و همچنين مردى كه بسيار جماع كند و باردار نسازد . و نام موضعى . و ذات غسل : نيز نام موضعى . غسل ( qosl ) و ( qosol ) ا . ع . شستشوى . ج : اغسال . و آبى كه بدان مىشويند . و خطمى . و قيل : الغسل تمام الطهارة و قيل هو الماء الذى يتطهر به . غسل ( qosl ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شستشوى همهء بدن . و غسل صحت : نخست حمامى كه پس از بيمارى مىروند . و غسل دادن : شستن : و شستن مرده . و غسل كردن : شستشوى كردن و شستن همهء بدن . غسل ( qasal ) ا . ع . نام كوهى . غسل ( qosal ) ا . ع . گشن بسيار گشن . و گشن كه بسيار گشنى كند و بار دار نسازد و همچنين مردى كه بسيار جماع كند و بار دار نسازد . غسلاء ( qosal ' ) ع . ج . غسيل . غسلبة ( qaslabat ) م . ع . غسلب منه الشيئ غسلبة : بستم و غصب گرفت از وى آن چيز را . غسلة ( qeslat ) ا . ع . خوشبوى . و آنچه زن در هنگام شانه كردن سر به روى سر اندازد . و برگ مورد . و هر چيز كه بدان سر را شويند مانند خطمى و سدر و جز آن . و ابو غسلة : گرگ . غسلة ( qosalat ) ا . ع . گشن و مردى كه بسيار جماع كند و باردار نسازد . غسلج ( qaslaj ) ا . پ . بيخى كه چوبك اشنان نيز گويند . غسلج ( qaslaj ) ا . ع . بيخ سياه . و امر ما بين دو امر . غسلج ( qaslaj ) و ( qasallaj ) ا . ع . طعام و شرابى كه بىمزه بود . غسل خانه ( qosl - x ne ) ا . پ . گرمابه و حمام . غسلى ( qasl ) ع . ج . غسيل . غسلين ( qeslin ) ا . ع . آنچه شسته شود از جامه و مانند آن . و نيك گرم . و نام درختى در دوزخ . و آنچه از پوست و گوشت دوزخيان روان گردد . غسم ( qasam ) ا . ع . سياهى . و آميزش تاريكى . و تاريكى شب . و گرد و غبار . و تيرگى . غسم ( qasam ) م . ع . غسم الليل غسما ( از باب سمع ) : تاريك گرديد شب . غسم ( qasam ) ا . ع . ابر پاره . ج : اغسام . يق : فى السماء اغسام . غسم ( qosam ) ع . ج . غسمة . غسمة ( qosmat ) ا . ع . ابر پاره . ج : غسم . يق : فى السماء غسم . غسن ( qasn ) م . ع . غسن الشيئ غسنا ( از باب نصر ) : خائيد آن چيز را . غسن ( qosn ) ا . ع . سست و نرم فروهشته . غسن ( qosn ) ع . ج . غسنة . غسناة ( qosn t ) ا . ع . دستهء موى بافته و زلف و گيسو و مانند آن . و فش اسب . غسنبة ( qasnabat ) م . ع . غسنب الماء غسنبة : برانگيخت آب را . غسنة ( qasnabat ) ا . ع . دستهء موى بافته .